Tomos bougies uitgelegd: hittegraad, weerstand, korte en lange schacht
De juiste bougie voor je Tomos hangt af van je cilinder, snelheid, ontsteking, bougiedop en setup. Een standaard 50cc snorfiets vraagt meestal om een andere bougie dan een snelle 50cc, 65cc, 70cc of 74cc setup.
In deze gids leggen we uit welke NGK, Bosch en Champion bougies vaak worden gebruikt voor Tomos setups, wat korte en lange schacht betekent, hoe hittegraad werkt, wanneer je een bougie met weerstand gebruikt en hoe je de bougiekleur kunt aflezen.
Bougie tabel voor Tomos setups
NGK, Bosch en Champion bougies worden gebruikt voor meerdere Tomos setups. Dit loopt van een standaard 38 mm cilinder en 25 km/h snorfiets tot snellere 50cc, 65cc, 70cc en 74cc setups. Bij zware belasting, zoals race, cross of sprint, wordt vaak gekozen voor een iridium bougie.
NGK bougies voor Tomos
| Merk bougie | Type | Hittegraad | Schachtmaat | Toepassing |
|---|---|---|---|---|
| NGK | B5HS | 5 | Kort | Snorfiets / 50cc / 25 km/h |
| NGK | B6HS | 6 | Kort | Bromfiets / 50cc / 40 km/h |
| NGK | B7HS | 7 | Kort | Bromfiets / snelle 50cc en 65cc |
| NGK | B8HS | 8 | Kort | Bromfiets / 65cc en 70cc |
| NGK | B9HS | 9 | Kort | Bromfiets / 70cc en getunede 70cc |
| NGK | B6ES | 6 | Lang | Bromfiets / 50cc / 40 km/h |
| NGK | B7ES | 7 | Lang | Bromfiets / 50cc / 6-poorts |
| NGK | B8ES | 8 | Lang | Bromfiets / 65cc en 70cc |
| NGK | B9ES | 9 | Lang | Bromfiets / 70cc en getunede 70cc |
| NGK | B10ES | 10 | Lang | Bromfiets / 70cc en 74cc |
| NGK | BR8ES | 8 | Lang | Bromfiets / 65cc en 70cc |
| NGK | CR7HSA | 7 | Kort | Bromfiets / 50cc / 6-poorts |
| NGK | BR8HIX | 8 | Kort | Bromfiets / 65cc en 70cc |
| NGK | BR9HIX | 9 | Kort | Bromfiets / 70cc en getunede 70cc |
| NGK | BR10HIX | 10 | Kort | Bromfiets / 70cc en 74cc |
| NGK | BR8EIX | 8 | Lang | Bromfiets / 65cc en 70cc |
Bosch bougies voor Tomos
| Merk bougie | Type | Hittegraad | Schachtmaat | Toepassing |
|---|---|---|---|---|
| Bosch | W4AC | 4 | Kort | Bromfiets / 65cc en 70cc |
| Bosch | W5AC | 5 | Kort | Bromfiets / 50cc / 6-poorts |
| Bosch | W6AC | 6 | Kort | Bromfiets / 50cc / 40 km/h |
| Bosch | W7AC | 7 | Kort | Bromfiets / 50cc / 40 km/h |
| Bosch | W8AC | 8 | Kort | Snorfiets / 50cc / 25 km/h |
Champion bougies voor Tomos
| Merk bougie | Type | Hittegraad | Schachtmaat | Toepassing |
|---|---|---|---|---|
| Champion | L86C | 7 | Kort | Bromfiets / 50cc / 40 km/h |
| Champion | P82M | 8 | Kort | Bromfiets / 65cc en 70cc |
Uitleg korte en lange schacht bougie
Het verschil tussen korte en lange schacht bougies zit in de lengte van het schroefdraad aan de bougie. Dit is belangrijk, want de bougie moet goed in de cilinderkop passen.
| Schachttype | Schroefdraadlengte | Waarop letten? |
|---|---|---|
| Korte schacht | Vaak aangeduid als korte draadlengte, bijvoorbeeld NGK H / HS | Wordt veel gebruikt op standaard bromfiets- en snorfiets setups. Controleer altijd de oude bougie of cilinderkop. |
| Lange schacht | Meestal 19 mm, bijvoorbeeld NGK E / ES | Alleen gebruiken als je cilinderkop bedoeld is voor een lange schacht bougie. |
Uitleg warmtegraad en hittegraad van een bougie
De hittegraad geeft aan hoe goed een bougie warmte kan afvoeren. In de praktijk betekent dit dat een zwaarder belaste of sterker getunede motor meestal een andere bougie nodig heeft dan een standaard 50cc setup.
Bij NGK betekent een hoger getal meestal een koudere bougie. Een koudere bougie kan meer warmte afvoeren. Bij Bosch werkt de nummering anders dan bij NGK, dus vergelijk hittegraden niet één op één tussen merken.
| Situatie | Wat kan er gebeuren? | Waarop letten? |
|---|---|---|
| Te warme bougie voor je setup | De bougie kan te heet worden en voor vroegtijdige ontsteking of pingelen zorgen. | Let op witte bougiekleur, oververhitting, pingelen of warm/vast lopen. |
| Te koude bougie voor je setup | De bougie komt niet goed op temperatuur en kan zichzelf minder goed schoonbranden. | Let op vet slaan, overslaan, slecht stationair lopen en hoog brandstofverbruik. |
| Juiste bougie | De bougie voert warmte goed af en blijft schoon genoeg tijdens normaal gebruik. | De motor loopt netjes en de bougiekleur is na controle meestal lichtbruin tot bruin. |
Uitleg elektrodeafstand van een bougie
De elektrodeafstand is de kleine afstand tussen de centrale elektrode en de massa-elektrode van de bougie. Dit is de afstand waar de vonk overheen moet springen.
Een verkeerde elektrodeafstand kan invloed hebben op starten, stationair lopen, overslaan en de kwaliteit van de verbranding.
| Elektrodeafstand | Mogelijk gevolg |
|---|---|
| Te klein | Kan zorgen voor overslaan, onrustig stationair lopen en slechte verbranding. |
| Te groot | Kan zorgen dat de motor overslaat, vooral onder belasting of bij hogere toeren. |
| Correct | De vonk springt stabiel over en de motor loopt regelmatiger. |
De elektrodeafstand kun je meten met een voelermaat. Voor veel originele bromfietsmodellen wordt ongeveer 0,45 mm gebruikt. Controleer bij een afwijkende ontsteking of race setup altijd welke afstand bij jouw setup past.
Terug naar bovenBougie benamingen uitgelegd
Bougiecodes bestaan uit letters en cijfers. Die code vertelt onder andere iets over de draaddiameter, hittegraad, schroefdraadlengte, weerstand en het type bougie.
NGK B5HS
- B: diameter van de bougiedraad, in dit geval 14 mm.
- 5: warmtegraad / hittegraad, in dit geval 5.
- H: schroefdraadlengte, korte schacht.
- S: standaard bougietype zonder interne weerstand.
NGK B6ES
- B: diameter van de bougiedraad, in dit geval 14 mm.
- 6: warmtegraad / hittegraad, in dit geval 6.
- E: schroefdraadlengte, lange schacht van 19 mm.
- S: standaard bougietype zonder interne weerstand.
NGK CR7HSA
- C: diameter van de bougiedraad, in dit geval 10 mm.
- R: bougie met interne ontstoringsweerstand.
- 7: warmtegraad / hittegraad, in dit geval 7.
- H: schroefdraadlengte, korte schacht.
- S: standaard bougietype.
- A: ontwerpcode van de bougie, vaak gerelateerd aan afmetingen of uitvoering.
NGK BR10HIX
- B: diameter van de bougiedraad, in dit geval 14 mm.
- R: bougie met interne ontstoringsweerstand.
- 10: warmtegraad / hittegraad, in dit geval 10.
- H: schroefdraadlengte, korte schacht.
- I: iridium bougie met centrale elektrode.
- X: uitvoering volgens iridium specificaties.
Bosch W4AC
- W: vorm en maat van de schroefdraad, meestal M14 x 1.25 voor bromfietsen.
- 4: warmtegraad / hittegraad volgens Bosch nummering.
- A: korte schacht.
- C: koperen elektrode.
Verschil in bougiedoppen en weerstand
In de shop zijn meerdere bougiedoppen te vinden. Let bij het bestellen goed op dat je de juiste bougiedop voor jouw Tomos kiest. De verschillen zitten vooral in de weerstandwaarde van de dop.
De weerstandwaardes van bougiedoppen lopen vaak van 0 kΩ tot 5 kΩ. Een bougiedop met hoge weerstand wordt meestal gebruikt in combinatie met een bougie zonder interne weerstand. Een bougiedop met lage weerstand wordt vaak gebruikt bij een bougie die al een interne weerstand heeft.
Bougie monteren en aandraaimoment
Een bougie moet op de juiste manier gemonteerd worden om beschadiging van de schroefdraad in de cilinderkop te voorkomen. Draai de bougie altijd eerst voorzichtig met de hand in de cilinderkop, zodat je zeker weet dat de draad goed pakt.
| Bougietype | Schachtdiameter | Gietijzeren cilinderkop | Aluminium cilinderkop |
|---|---|---|---|
| Platte zitting, standaard met ring | 18 mm | 34-44 Nm | 34-44 Nm |
| Platte zitting, standaard met ring | 14 mm | 24-34 Nm | 24-29 Nm |
| Platte zitting, standaard met ring | 12 mm | 15-24 Nm | 15-20 Nm |
| Platte zitting, standaard met ring | 10 mm | 10-15 Nm | 10-12 Nm |
| Platte zitting, standaard met ring | 8 mm | - | 8-10 Nm |
Het aflezen van de bougie kleur
Het aflezen van de bougie helpt om meer te weten te komen over de verbranding en afstelling van je Tomos. Na het demonteren van de bougie kijk je vooral naar de kleur van het gedeelte dat in de cilinderkop zit.
| Kleur | Mogelijke oorzaak | Mogelijk gevolg |
|---|---|---|
| Licht / witachtig | Te arm mengsel, valse lucht, verkeerde sproeier, verkeerde hittegraad of verkeerde brandstofmix. | Inhouden bij gas geven, oververhitting, pingelen of warm/vast lopen van de motor. |
| Lichtbruin / bruin | Correct mengsel en goede basisafstelling. | Motor loopt goed en de verbranding is meestal gezond. |
| Donkerbruin / zwart | Te rijk mengsel, te grote sproeier, versleten zuigerveer of slijtage aan cilinder/zuiger. | Inhouden bij gas geven, vet slaan van de bougie en hoger brandstofverbruik. |
FAQ: Tomos bougies
Welke bougie heb ik nodig voor een standaard Tomos?
Voor een standaard Tomos 50cc setup wordt vaak een korte schacht bougie met passende hittegraad gebruikt. Welke bougie exact past, hangt af van je cilinderkop, snelheid, ontsteking en setup. Controleer altijd de oude bougie of de specificaties van je cilinderkop.
Wat is het verschil tussen korte en lange schacht bougies?
Het verschil zit in de lengte van het schroefdraad. Een korte schacht bougie heeft een kortere draadlengte dan een lange schacht bougie. Gebruik altijd de schachtlengte die bij je cilinderkop hoort.
Wanneer gebruik je een iridium bougie?
Een iridium bougie wordt vaak gekozen bij zwaardere belasting, zoals race, cross, sprint of sterk getunede setups. Voor een standaard setup is een normale bougie vaak voldoende.
Wat betekent de R in een NGK bougiecode?
De R in een NGK bougiecode betekent dat de bougie een interne ontstoringsweerstand heeft. Let dan goed op welke bougiedop en ontsteking je gebruikt, zodat de totale weerstand klopt.
Welke bougiekleur is goed?
Een lichtbruine tot bruine bougiekleur wijst meestal op een goede basisafstelling. Een witachtige bougie kan wijzen op een te arm of te heet lopende setup. Een zwarte bougie kan wijzen op een te rijk mengsel of vet slaan.
